Planete

Planeta (grčki planetes=lutalica) je nebesko tijelo znatne mase koja orbitira oko zvijezde i ne proizvodi nikakvu energiju tokom nuklearne fuzije. Sve do 1990-ih samo je devet planeta bilo poznato (sve u našem solarnom sistemu), dok ih je do augusta 2009. godine otkriveno 373, a koje su uključivale i novootkrivene planete izvan Sunčevog sistema poznate kao ekstrasolarne planete ili jednostavno “egzoplanete”.

Smatra se da planete nastaju iz kolabirajuće magline koju formira planetina zvijezda, sabijanjem gasova i prašine koji orbitiraju oko protozvijezde u gustom protostelarnom disku prije nego što se užari jezgro zvijezde i njen solarni vjetar otpuhne preostalu materiju.

Osim Zemlje (koju drevni ljudi nisu smatrali planetom), sve ostale poznate planete u Sunčevom sistemu su dobile naziv prema grčkim i rimskim mitskim božanstvima (ipak, neki neevropski jezici, poput kineskog koriste drugačije nazive). Sateliti su također dobili nazive prema božanstvima i likovima iz drevne mitologije ili prema Shakespeareovim dramama. Asteroidi su dobijali nazive, prema nahođenju onih koji su ih otkrivali, po bilo kome ili bilo čemu (ali pod uslovom da se usaglasi sa komisijom Internacionalne Astronomske Unije za nomenklaturu). Čin imenovanja planeta i njihovih karakteristika je poznat kao planetarna nomenklatura.

U planete Sunčevog sistema spadaju, zavisno od udaljenosti od Sunca, sljedeće “velike planete”:

Astronomi se razmimoilaze u mišljenju kad su u pitanju male planete, kakve su asteroidi, komete i transneptunski objektii velike (prave) planete. Planete se u Sunčevom sistemu prema strukturnoj građi dijele na:

  • Planete Zemljine grupe (terestrijalne ili stjenovite), koje su slične Zemlji po tome što su uglavnom sastavljene od stijena, tj.u čvrstom su agregatnom stanju. Tu spadaju: Merkur, Venera Zemlja i Mars.
  • Planete Jupiterove grupe (jovijanske ili gasovite gigantske planete) koje su sastavljene uglavnom od gasova, vodonika i helija, s manjim procentima stijena i leda. Tu spadaju Jupiter, Saturn, Uran i Neptun.
  • Ledene planete, koje predstavljaju treću kategoriju planeta, a koje uključuju nebeska tijela slična Plutonu i koja su sastavljena od leda. Ovdje bi se još mogla svrstati mnogobrojna neplanetarna nebeska tijela koja predstavljaju ledene mjesece vanjskih planeta Sunčevog sistema (npr. Triton).

Osam pomenutih stjenovitih i gasovitih planeta su u suštini poznate kao velike planete. Ceres je proglašen planetom prvi put kad je otkriven, ali je potom reklasificiran kao asteroid kada je otkriveno još nekoliko sličnih objekata. Mnogobrojne otkrivene transneptunske objekte koji su vrlo slični Plutonu po orbiti, veličini i sastavu po mišljenjima mnogih treba redefinisati kao male planete. Na primjer Mike Brown  s Caltecha je dao definiciju planete: bilo koje nebesko tijelo u Sunčevom sistemu koje je masivnije od ukupne mase svih ostalih nebeskih tijela u sličnoj orbiti. Prema ovoj definiciji ni Pluton ni Sedna se ne bi trebali ubrajati u planete.

Ispod su predstavljeni snimci planeta koje sam napravio u različitim vremenskim razmacima i različitom opremom.

SATURN ZADNJA

Saturn:
Lokacija: Dobrinja (Sarajevo), 20.07.2016.
Oprema: SW APO 120mm/900mm refraktor, NEQ6 postolje, planetarna kamera QHY-5II, TeleVue Powermate 5x
Obrada: Registax, Photoshop

2.jpg
Saturn:
Lokacija: Miševići (Sarajevo), 30.05.2016.
Oprema: 10″ (250mm) Schmidt-Newton f/4, NEQ6 postolje, planetarna kamera QHY-5II, Barlow 2.5x GSO + 2x APO Meade
Tehnika: Barlow stacking
Obrada: Registax, Photoshop

Venera

Venera

Venera snimljena sa QHY 5-II kamerom, Barlow 2.5x GSO i 8″ SCT. Obrada: Registax i Photoshop.

Venus
Venera snimljena sa QHY 5-II kamerom, Barlow 2.5x GSO i APO 120mm refraktorom. Obrada: Registax i Photoshop.

SLIKA-iz autostakterta

Jupiter (GRS), Io i Europa (lijevo dalje) snimljeni sa QHY 5-II kamerom, Barlow 2.5x TS i SCT 200mm/2000mm teleskopom. Obrada: Registax i Photoshop.

23-51-35-302

Jupiter snimljen sa QHY 5-II kamerom, Barlow 2.5x TS i SCT 200mm/2000mm teleskopom. Obrada: Registax i Photoshop.

JupiterJupiter snimljen sa QHY 5-II kamerom, Barlow 2.5x GSO i APO 120mm refraktorom. Obrada: Registax i Photoshop.

Tranzit Merkura (09. 06. 2016.) ispred Sunca snimljen u Sarajevu (SW 120mm/900mm APO, Canon 650D, QHY-5II)

mars1MARS:
Lokacija: Miševići (Sarajevo), 30.05.2016.
Oprema: 10″ (250mm) Schmidt-Newton f/4, NEQ6 postolje, planetarna kamera QHY-5II, Barlow 2.5x GSO + 2x APO Meade
Tehnika: Barlow stacking
Obrada: Registax, Photoshop

Lokacija: Igman, 21.05.2016.
Oprema: 120/900 APO refraktor, NEQ6 postolje, Canon 650D kamera, Barlow 2.5x+2x+2x
Tehnika: Barlow stacking
Obrada: PiP, Registax, Photoshop

Venus above mountain Igman
Venera iznad Igmana

Conjuction of Venus and Jupiter
Konjukcija Venere i Jupitera iznad Sarajeva. Objektiv Sigma 18-250mm na Canon 500D. Obrada: Photoshop.

Venus and Jupiter
Konjukcija Venere i Jupitera. Objektiv Sigma 18-250mm na Canon 500D. Obrada: Photoshop.

Uran

“Uran u opoziciji”

Uran

Sinoć smo, po prvi put u BiH, snimili Uran. Uran je treći najveći planet i četvrti po masi. Udaljen je od Zemlje od 2.6 do 3.2 milijarde kilometara. Svjetlosti treba oko 2.7h da dođe sa Urana do Zemlje.

Koristili smo planetarnu kolor kameru QHY 5-II, Barlow 2.5x GSO sistem i Schmidt-Cassegrain teleskop 200mm/2000mm (Celestron C8). Obrada u Registaxu (610 frejmova).

Iako nije najdalja planeta od Sunca, Uran je vjerovatno najhladnija. Od Sunca do Urana ima u prosjeku oko 2,88 milijardi kilometara, a do Neptuna 4,5 milijardi. Zašto je Uran hladniji? Zato što za razliku od ostalih velikih planeta on više prima nego što emituje toplote. Druge velike planete imaju vrlo toplo jezgro i zrače infracrvene zrake. Nešto čini da je jezgro Urana hladnije od tačke na kojoj bi zračio toplotu. Temperatura oblaka Urana pada do -224 stepena C.
Nagib ose Urana je ekstreman i iznosi oko 98 stepeni. Zbog toga izgleda kao da Uran leži na svojoj putanji oko Sunca. Iako dan na Uranu traje oko 17 sati, nagib Urana je takav da je jedan pol usmjeren ka Suncu, što znači da jedan dan, na recimo sjevernom polu Urana traje pola Uranove godine koja je 84 zemaljskih godina. Znači, ako na sjevernom polu Urana vidite izlazak Sunca, do njegovog zalaska moraćete da pričekate 42 godine. Potom dolazi tamna noć koja traje druge 42 godine, najduža noć u solarnom sistemu.
Boja atmosfere Urana u vidljivoj svjetlosti je plavkasta. Uran ima 27 satelita, ali su prilično male mase i svi zajedno jedva da imaju masu kao pola Tritona (najveći Neptunov mjesec). Na Tritonu su okeani prirodnog gasa (u tečnom stanju).
Najveći Uranov satelit je Titania čiji prečnik je kao pola prečnika našeg Mjeseca.

Slike u većem formatu možete pogledati na ASTROBIN i FLICKR.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s